Condens op een luchtkanaal ontstaat als de buitenkant van het kanaal kouder is dan het dauwpunt van de lucht eromheen; dampdichte kanaalisolatie houdt die buitenkant warm genoeg en het vocht weg van het koude metaal.
Hoe ontstaat condens op een kanaal?
Lucht bevat waterdamp. Hoe warmer de lucht, hoe meer damp hij kan vasthouden. Koelt lucht af tot onder zijn dauwpunt, dan wordt een deel van die damp weer water. Dat gebeurt precies op een koud oppervlak, zoals de buitenkant van een luchtkanaal met koude lucht erin.
Het kanaal zelf is dus niet lek. Het water komt uit de lucht van de ruimte waar het kanaal doorheen loopt. Hoe vochtiger die ruimte en hoe groter het temperatuurverschil, hoe meer water er neerslaat.
Welke kanalen lopen het risico?
Altijd de kanalen die kouder zijn dan de ruimte waar ze doorheen lopen. In de praktijk vooral:
- Kanalen die buitenlucht aanzuigen, in de winter: koude buitenlucht door een warm gebouw.
- Kanalen die lucht naar buiten afvoeren na een warmteterugwinning: die lucht heeft zijn warmte al afgegeven.
- Kanalen met gekoelde lucht van een klimaatinstallatie, in de zomer.
- Kanalen door vochtige ruimtes, zoals productiehallen, keukens of ruimtes met veel mensen.
Wat condens aanricht
Het begint met druppels. Daarna komen natte plafonds, vlekken, schimmel en roest aan kanalen, beugels en alles wat eronder staat. In een bedrijfshal kan druipwater op machines, voorraad of de vloer terechtkomen.
Een kanaal dat al geïsoleerd is maar toch nat wordt, heeft meestal een isolatie die niet dampdicht is, of een dampdichte laag met lekken. Vocht dat achter de isolatie komt, kan er slecht weer uit. De isolatie raakt doorweekt, werkt steeds minder en het kanaal roest eronder.
De oplossing: dampdicht isoleren
Een koud kanaal krijgt isolatie die de buitenkant warm genoeg houdt én de vochtige lucht van het metaal weghoudt. Dat tweede is net zo belangrijk als het eerste. Daarom wordt bij koude kanalen vaak Armaflex gebruikt: rubberschuim met gesloten cellen, dat dampdicht verlijmd wordt.
Minerale wol kan ook, maar alleen met een dampremmende laag die overal dicht is, ook op de naden. Bij een koud kanaal is elke onderbreking een plek waar vocht binnenkomt.
Waar het in de praktijk misgaat
Een dampdichte laag is zo goed als zijn zwakste plek. Die zitten bijna altijd op dezelfde plaatsen:
- Flenzen en verbindingen, waar het kanaal dikker is en de isolatie moet aansluiten.
- Ophangbeugels en draadeinden: metaal dat door de isolatie heen naar het koude kanaal loopt.
- Bochten, aftakkingen en verlopen.
- Kleppen, meetpunten en inspectieluiken.
- Doorvoeren door wanden en plafonds.
Bestaande natte isolatie
Is de isolatie al nat, dan helpt een extra laag erover meestal niet: het vocht zit eronder en blijft daar. Doorgaans moet de natte isolatie eraf, moet het kanaal drogen en wordt er opnieuw dampdicht geïsoleerd. Wat er nodig is, hangt af van het kanaal en de schade; dat bekijkt Jonny per project.

